CHAQALOQLARDA SON-CHANOQ DISPLAZIYASIDA BIRIKTIRUVCHI TO‘QIMA MEXANIZMLARI VA LABORATOR BIOMARKERLAR
Keywords:
son-chanoq displaziyasi, chaqaloq, biriktiruvchi to‘qima, kollagen, ekstrasellyulyar matriks, MMP, biomarker, laborator diagnostika.Abstract
Son-chanoq displaziyasining shakllanishida son bo‘g‘imi kapsulasi, bog‘lamlar, tog‘ay va suyakni birlashtiruvchi ekstrasellyulyar matriksning yetilishi muhim ahamiyatga ega. Ushbu jarayonlarda kollagen sintezi va parchalanishi, matriks metalloproteinazalari, TGF-β va boshqa signal tizimlari ishtirok etadi. DDHda bo‘g‘im kapsulasining ekstrasellyulyar matriksida molekulyar o‘zgarishlar kuzatilishi mumkinligi ko‘rsatilgan. Shu sababli kollagen almashinuvi mahsulotlari va matriksni qayta modellashtirish bilan bog‘liq biomarkerlar DDH patogenezini tushunish uchun istiqbolli yo‘nalish hisoblanadi. Biroq hozirgi vaqtda ushbu laborator ko‘rsatkichlarning hech biri chaqaloqlarda DDHni mustaqil tasdiqlovchi standart diagnostik marker sifatida qabul qilinmagan.
References
1.Daminov T.O. Bolalar kasalliklari. – Toshkent, 2012. — Bolalar patologiyalarida klinik va laborator tekshiruvlarning o‘rni bo‘yicha o‘quv manba.
2.Agzamxodjaev T.S. Klinik laborator tashxislash va tekshiruv usullari. – Toshkent: Navro‘z, 2018. – 112 b. — Laborator diagnostika va biomarkerlarni baholashga oid o‘zbek tilidagi manba.
3.Comprehensive analysis of pathological changes in hip joint capsule of patients with developmental dysplasia of the hip. Bone & Joint Research, 2021;10(9):558–570. — DDHda COL1A1, COL3A1, MMP1, MMP3, MMP9 va MMP13 kabi ekstrasellyulyar matriks bilan bog‘liq molekulalar o‘rganilgan.
4.Developmental Dysplasia of the Hip: A Review of Etiopathogenesis, Risk Factors, and Genetic Aspects. Journal of Orthopaedic Surgery and Research, 2020;15:137. — DDHning biriktiruvchi to‘qima, genetik va patogenetik mexanizmlarini yoritadi.