SUN’IY INTELLEKT DAVRIDA O‘ZBEK ADABIYOTIDA MUALLIFLIK VA MILLIY ESTETIK IDENTITET MUAMMOSI
Keywords:
o‘zbek adabiyoti, sun’iy intellekt, generativ AI, mualliflik, milliy identitet, badiiy matn, raqamli adabiyot, ijodiy agentlik.Abstract
Generativ sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi badiiy matn yaratish, mualliflik, ijodiy individuallik va adabiy qiymat haqidagi an’anaviy qarashlarni qayta ko‘rib chiqishni talab qilmoqda. Ushbu tezisda sun’iy intellekt vositasida yaratiladigan matnlar kontekstida o‘zbek adabiyotidagi mualliflik fenomeni, milliy estetik identitet va inson ijodkorining o‘rni nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt o‘zbek tilida grammatik va uslubiy jihatdan yaxlit badiiy matn yaratish imkoniyatiga ega bo‘lsa-da, milliy xotira, individual tajriba, tarixiy ong va muallifning shaxsiy estetik pozitsiyasini algoritmik tarzda qayta ishlab chiqarish masalasi murakkabligicha qolmoqda. Tadqiqotda kelajak o‘zbek adabiyotida “muallif – sun’iy intellekt – muharrir – o‘quvchi” munosabatlari yangi adabiy-kommunikativ modelni yuzaga keltirishi mumkinligi ilgari suriladi.
References
1. Anderson, B. (2006). Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. London: Verso.
2. Haidemariam, T. (2026). “After Generative AI: Authorship, Labour, and Cultural Governance.” AI & Society.
3. Henrickson, L., & Leppänen, L. (2026). “Revisiting Computer Authorship: A Longitudinal Perspective.” AI & Society.
4. Uebel, M., & Hamamra, B. (2026). “Authorship After Generative AI: Distributed Creativity and Relational Responsibility.” Philosophy & Technology, 39.
5. Vlaad, S. (2025). “Texts without Authors: Ascribing Literary Meaning in the Case of AI.” The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 83(1), 4–11.
6. Watson, S., Brezovec, E., & Romic, J. (2025). “The Role of Generative AI in Academic and Scientific Authorship: An Autopoietic Perspective.” AI & Society, 40, 3225–3235.