SUN’IY INTELLEKTNING KELIB CHIQISHI VA TARIXI
Keywords:
Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, sun’iy neyron tarmoqlar, mashinali o‘qitish, chuqur o‘qitish, generativ sun’iy intellekt, Alan Tyuring, Dartmouth konferensiyasi, ekspert tizimlari, katta til modellari, raqamli transformatsiya.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda sun’iy intellektning kelib chiqishi, tarixiy rivojlanish bosqichlari va zamonaviy taraqqiyot yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda sun’iy intellektning shakllanishiga asos bo‘lgan ilmiy g‘oyalar, Alan Tyuringning nazariy ishlari, 1956-yilda o‘tkazilgan Dartmouth konferensiyasining ahamiyati hamda ekspert tizimlari, mashinali o‘qitish, chuqur o‘qitish va generativ sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi yoritilgan. Shuningdek, sun’iy intellektning sog‘liqni saqlash, ta’lim, sanoat, transport va ilmiy tadqiqotlardagi amaliy qo‘llanilishi hamda istiqboldagi rivojlanish yo‘nalishlari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt zamonaviy raqamli transformatsiya va innovatsion taraqqiyotning muhim omillaridan biri ekanligini ko‘rsatadi.
References
1.Turing, A. M. (1950). Computing Machinery and Intelligence. Mind, 59(236), 433–460. https://doi.org/10.1093/mind/LIX.236.433
2.McCarthy, J., Minsky, M. L., Rochester, N., & Shannon, C. E. (2006). A Proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence. AI Magazine, 27(4), 12–14. (Original proposal written in 1955).
3.Russell, S. J., & Norvig, P. (2021). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). Pearson.
4.Nilsson, N. J. (2010). The Quest for Artificial Intelligence: A History of Ideas and Achievements. Cambridge University Press.
5.Kaplan, A., & Haenlein, M. (2019). Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. Business Horizons, 62(1), 15–25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004
6.Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT Press.
7.Jordan, M. I., & Mitchell, T. M. (2015). Machine learning: Trends, perspectives, and prospects. Science, 349(6245), 255–260. https://doi.org/10.1126/science.aaa8415
8.Bommasani, R., Hudson, D. A., Adeli, E., et al. (2021). On the Opportunities and Risks of Foundation Models. Stanford Center for Research on Foundation Models. https://arxiv.org/abs/2108.07258