ABDULLA AVLONIYNING PEDAGOGIK MEROSI VA XXI ASR TA’LIMI
Keywords:
Abdulla Avloniy, pedagogik meros, XXI asr ta’limi, tarbiya nazariyasi, «Turkiy guliston yoxud axloq», milliy ta’lim tizimi, kompetensiyaviy yondashuv, ta’lim islohotlari, ma’rifatparvorlik gʻoyalari.Abstract
Mazkur maqolada XX asr boshlarining atoqli ma’rifatparvori Abdulla Avloniyning pedagogik merosi tahlil qilinib, uning zamonaviy — XXI asr ta’lim tizimi bilan uzviy bogʻliqligi masalasi koʻrib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi Avloniyning tarbiya va ta’lim haqidagi gʻoyalarini, xususan uning «Turkiy guliston yoxud axloq» asarida ilgari surilgan axloqiy-tarbiyaviy tamoyillarini bugungi ta’lim islohotlari kontekstida qayta talqin qilishdan iborat. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy, mantiqiy tahlil va kontent-tahlil metodlaridan foydalanilgan boʻlib, Avloniyning asarlari, arxiv materiallari hamda zamonaviy pedagogik-nazariy adabiyotlar tahlilga tortilgan. Tadqiqot natijasida Avloniyning «aql-tarbiya-amal» uygʻunligiga asoslangan pedagogik konsepsiyasi bilan XXI asr ta’limining shaxsga yoʻnaltirilgan, kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan modeli oʻrtasida gʻoyaviy uzviylik mavjudligi aniqlandi. Xulosa qilib aytish mumkinki, Avloniyning pedagogik merosi nafaqat tarixiy ahamiyatga ega, balki zamonaviy ta’lim islohotlarini milliy qadriyatlar asosida boyitishda amaliy resurs vazifasini oʻtashi mumkin.
References
1. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: "Oʻqituvchi", 1992.
2. Avloniy A. Birinchi muallim (Muallimi avval). – Toshkent, 1909.
3. Avloniy A. Ikkinchi muallim (Muallimi soniy). – Toshkent, 1912.
4. Qosimov B. Milliy uygʻonish: jasorat, ma'rifat, fidoyilik. – Toshkent: "Ma'naviyat".
5. Boltaboyev H. Jadid adabiyoti tarixi. – Toshkent: "Fan".
6. Karimov N. XX asr adabiyoti manzaralari. – Toshkent.
7. Sa'dullayev A. Oʻzbek pedagogik fikri taraqqiyoti tarixi. – Toshkent: "Oʻqituvchi".
8. Mirziyoyev Sh.M. Milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari. – Toshkent: "Oʻzbekiston", 2020.
9. Oʻzbekiston Respublikasi "Ta'lim toʻgʻrisida"gi Qonuni.
10. Oʻzbekiston Respublikasida Milliy ta'lim modeli (kontseptual hujjat).
11. UNESCO. Rethinking Education: Towards a Global Common Good. – Paris: UNESCO Publishing.
12. CASEL (Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning). Core SEL Competencies — nazariy-metodik materiallar.
13. Rashidova D.A. Jadidchilik harakati va uning ma'rifiy-madaniy ahamiyati.
14. Nizomiy nomidagi TDPU ilmiy jurnallari — Avloniy pedagogik merosi boʻyicha maqolalar.