“HAQIQAT IZIDAN HALOKAT SARI: SOFOKLNING ‘SHOH EDIP’ TRAGEDIYASIDA TAQDIR VA O‘ZLIKNI ANGLASH FOJEASI”
Keywords:
Sofokl,Shoh Edip,Edip obrazi,Taqdir (fatum),O‘zlikni anglash,Tragediya,Antik adabiyot,Fojea,Haqiqat izlash,Ilohiy iroda va inson qarama-qarshiligi.Abstract
Mazkur maqolada qadimgi yunon dramaturgi Sofoklning mashhur asari Shoh Edip misolida inson taqdiri va o‘zlikni anglash muammosi tahlil qilinadi. Asarda bosh qahramon Edipning haqiqatni izlash yo‘lida bosib o‘tgan ruhiy va fojeaviy jarayoni ochib beriladi. Muallif insonning o‘z taqdiridan qochib qutula olmasligi, haqiqatni bilish esa ko‘pincha halokatga olib borishi g‘oyasini yoritadi. Shuningdek, tragediyada inson irodasi va ilohiy kuchlar o‘rtasidagi ziddiyat, shaxsiy mas’uliyat va bilimsizlik oqibatlari chuqur tahlil etiladi. Maqolada Edipning o‘zligini anglash jarayoni orqali antik davr falsafiy qarashlari, xususan, taqdir (fatum) tushunchasining badiiy talqini ko‘rsatib beriladi.
References
1.Sofokl. Shoh Edip. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018.
2.Aristotel. Poetika. – Toshkent: Akademnashr, 2014.
3.Sigmund Freud. Psixoanalizga kirish. – Toshkent: Tafakkur, 2016.
4.Friedrich Nietzsche. Tragediyaning tug‘ilishi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
5.Jean-Pierre Vernant. Qadimgi yunon tafakkuri. – Moskva: Akademiya, 2012..