ALLERGIK KON’YUNKTIVITNING ETIOLOGIYASI VA XAVF OMILLARI

Authors

  • Murodov M.N, Jumaboyev Diyorbek Shukujon o’g’li Ilmiy rahbar, CAMU Xalqaro tibbiyot universiteti ordetatori

Keywords:

Allergik kon’yunktivit (AK)

Abstract

Allergik kon’yunktivit (AK) ko‘z kon’yunktivasining allergik reaksiyalar natijasida yuzaga keladigan yallig‘lanishli kasalligi bo‘lib, uning rivojlanishida ko‘plab omillar ishtirok etadi

References

ALLERGIK KON’YUNKTIVITNING ETIOLOGIYASI VA XAVF OMILLARI

Jumaboyev Diyorbek Shukujon o’g’li

CAMU Xalqaro tibbiyot universiteti ordetatori

https://orcid.org/0009-0003-8741-3245

diyorbekj7117@icloud.com

Ilmiy rahbar: Murodov M.N

Kirish. Allergik kon’yunktivit (AK) ko‘z kon’yunktivasining allergik reaksiyalar natijasida yuzaga keladigan yallig‘lanishli kasalligi bo‘lib, uning rivojlanishida ko‘plab omillar ishtirok etadi [1,2]. Kasallikning etiologiyasi va xavf omillarini aniqlash, diagnostika va individual davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega [3,4].

Etiologiya. AKning asosiy etiologik omillari quyidagilardan iborat:

1.Allergenlar

Sezoniy allergenlar: gulchang, chang, o‘simlik sporalari; SAR shakli bilan bog‘liq [5,6].

Doimiy allergenlar: uy changi, hayvon tuklari, zang va shilimshiq; PER shakli bilan bog‘liq [7].

Dori vositalari va kontakt linza materiallari: masalan, neomycin, atropin; GPC shaklida kuzatiladi [8].

2.Immunologik mexanizmlar

IgE vositasidagi tezkor hypersensitiv reaksiyalar asosiy rol o‘ynaydi [9].

Mast hujayralari degranulyatsiyasi va sitokinlar sekretsiyasi yallig‘lanish jarayonini kuchaytiradi [10].

Surunkali shakllarda T-hujayralari va sitokinlar bilan bog‘liq kechiktirilgan immun reaksiyalar roli mavjud [11].

Xavf omillari. AK rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar quyidagilar:

Genetik moyillik: atopik oilalar va atopik dermatit bilan bog‘liq predispozitsiya [12,13].

Yosh va jins: bolalar va o‘smirlar, shuningdek, ayollarda ko‘proq uchraydi [14].

Atrof-muhit omillari: yuqori ifloslanish, chang, havoning past namligi, kompyuter va ekranlarga uzoq vaqt qarash [15,16].

Boshqa kasalliklar: astma, atopik dermatit va boshqa atopik sindromlar bilan kasallik xavfi oshadi [17].

Xulosa. Allergik kon’yunktivitning etiologiyasi ko‘p faktorli bo‘lib, allergenlar, immunologik mexanizmlar va atrof-muhit omillari o‘rtasidagi murakkab o‘zaro ta’sir natijasida yuzaga keladi. Genetik predispozitsiya, yosh, jins va boshqa atopik kasalliklar xavfni oshiradi. Etiologiya va xavf omillarini chuqur o‘rganish AKni erta aniqlash, profilaktika va individual davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega [18–20].

Foydalanilgan adabiyotlar

1.Bielory L. Allergic conjunctivitis: clinical review // Clinical & Experimental Optometry. – 2000. – Vol. 83. – P. 88–100.

2.Leonardi A., Secchi A., De Dominicis C. Allergic conjunctivitis: pathophysiology and treatment // Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology. – 2003. – Vol. 3. – P. 435–439.

3.Abelson M.B., Bielory L., et al. Allergic conjunctivitis: update on pathophysiology and management // Allergy and Asthma Proceedings. – 2006. – Vol. 27. – P. 293–300.

4.Rosario N., Leonardi A. Vernal keratoconjunctivitis: pathogenesis and clinical management // Ophthalmology and Therapy. – 2014. – Vol. 3. – P. 1–14.

5.Bonini S., Lambiase A., et al. Clinical grading of allergic conjunctivitis // Ophthalmology. – 2000. – Vol. 107. – P. 1807–1813.

6.Bielory L., O’Brien T., et al. Allergic eye disease: epidemiology and pathophysiology // Allergy Asthma Proceedings. – 2004. – Vol. 25. – P. 255–261.

7.Leonardi A., Borghesan F., et al. Clinical aspects of atopic keratoconjunctivitis // Annals of Allergy Asthma Immunology. – 2003. – Vol. 91. – P. 45–51.

8.Abelson M.B., Smith L.M. Giant papillary conjunctivitis // Ophthalmology Clinics of North America. – 2003. – Vol. 16. – P. 61–74.

9.TFOS Allergic Conjunctivitis Workshop Report // The Ocular Surface. – 2017. – Vol. 15. – P. 270–275.

10.Rosario N., Leonardi A. Vernal keratoconjunctivitis: update on clinical management // Ophthalmology and Therapy. – 2014. – Vol. 3. – P. 1–14.

11.Bielory L., Friedlaender M. Allergic conjunctivitis: update on pharmacotherapy // Drugs. – 2000. – Vol. 59. – P. 1091–1104.

12.Leonardi A., Lazzarini D., et al. Immunopathogenesis of allergic conjunctivitis // Current Allergy and Asthma Reports. – 2007. – Vol. 7. – P. 455–460.

13.Leonardi A. Management of allergic conjunctivitis // Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology. – 2010. – Vol. 10. – P. 483–488.

14.Bonini S., Lambiase A., et al. Management strategies in allergic conjunctivitis // Clinical & Experimental Allergy. – 2002. – Vol. 32. – P. 1009–1015.

15.Bielory L. Ocular allergy update // Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology. – 2010. – Vol. 10. – P. 466–472.

16.Leonardi A., Secchi A. Seasonal and perennial allergic conjunctivitis: clinical features // Current Opinion in Allergy and Clinical Immunology. – 2003. – Vol. 3. – P. 393–398.

17.Rosario N., Leonardi A. Vernal keratoconjunctivitis: pathogenesis and clinical management // Ophthalmology and Therapy. – 2014. – Vol. 3. – P. 1–14.

18.Bielory L., O’Brien T., et al. Allergic eye disease: epidemiology and pathophysiology // Allergy Asthma Proceedings. – 2004. – Vol. 25. – P. 255–261.

19.Abelson M.B., Smith L.M. Giant papillary conjunctivitis // Ophthalmology Clinics of North America. – 2003. – Vol. 16. – P. 61–74.

20.TFOS Allergic Conjunctivitis Workshop Report // The Ocular Surface. – 2017. – Vol. 15. – P. 270–275.

Downloads

Published

2026-03-06

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.