RAQAMLI MOLIYA TIZIMIDA KIBERXAVFSIZLIK MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI

Authors

  • Rasulov Dilshodbek,Shokirova Shabona Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “ Iqtisodiyot ” fakulteti 2-bosqich talabasi,“ Iqtisodiyot ” fakulteti 1-bosqich talabasi

Keywords:

Raqamli moliya, kiberxavfsizlik, axborot xavfsizligi, onlayn bank xizmatlari, mobil to‘lovlar, zararli dasturlar, ma’lumotlar himoyasi, autentifikatsiya, shifrlash, kiberhujumlarni oldini olish, kiberjinoyatchilik, raqamli xavfsizlik standartlari.

Abstract

Ushbu tezisda raqamli moliya tizimining jadal rivojlanishi sharoitida yuzaga kelayotgan kiberxavfsizlik muammolari va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi. Raqamlashtirilgan bank xizmatlari, mobil to‘lovlar va elektron hamyonlar sonining ortishi bilan axborot xavfsizligi tahdidlari ham kuchayib bormoqda. Tadqiqotda phishing, zararli dasturlar,ma’lumotlar bazasiga noqonuniy kirish, insayder xatarlari kabi asosiy kiber tahdidlar yoritilgan. Shuningdek, ushbu muammolarning moliya institutlarining barqarorligiga va mijozlar ishonchiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Tezisda kiberxavfsizlikni ta’minlashning texnik, tashkiliy va huquqiy choralaridan iborat kompleks yondashuv taklif etiladi. Xususan, kuchli shifrlash texnologiyalaridan foydalanish, ikki bosqichli autentifikatsiya, xalqaro standartlar asosida tartibga solishni kuchaytirish zarurligi asoslab beriladi

References

1.O‘zbekiston Respublikasining 2024 yil 20 sentabrdagi O‘RQ 964 sonli Qonuni — “Kiberxavfsizlikni ta’minlash sohasidagi qonunchilik takomillashtirilishi munosabati bilan …”,https://lex.uz/ru/docs/-7108720

2.2024-yil 21-mayda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, “To‘lov tizimi operatorlari va to‘lov xizmatlarini yetkazib beruvchilarning to‘lov tizimlarida axborot xavfsizligi…”,https://static.norma.uz/doc/doc_12/3513.pdf

3.Moliya tizimidagi kiberxavfsizlik masalalari, Sabirova D.A, Azizov O.M, https://iqtisodiyot.tsue.uz/journal/index.php/iit/article/view/678?utm_source

4.O‘zbekistonda 2024-yilda kiberjinoyatlar soni 9,1 barobar ortgan, 30.05.2025, https://kapital.uz/uz/kiberjinoyatlar-soni-qancha/

5.Yevropa Markaziy banki hisoboti, https://www.ecb.europa.eu/home/html/index.en.html

6.Uzbekistan reports over 57,000 cases of bank card fraud in 2024, 27.02.2025, https://live.kun.uz/en/news/2025/02/27/uzbekistan-reports-over-57000-cases-of-bank-card-fraud-in-2024?utm_source

Downloads

Published

2026-03-23

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.