O'SIMLIKLARNING MINERAL OZIQLANISH HOLATINI DIAGNOSTIKA QILISH USULLARI: ZAMONAVIY TAHLIL METODLARINING AGRONOMIK IMKONIYATLARI ALMA MATER STUDIORUM · UNIVERSITÀ DI BOLOGNA
Abstract
O'simlikshunoslikda o'g'itlash tizimini ilmiy asoslashning zaruriy sharti – o'simlikning mineral oziqlanish holatini ishonchli va o'z vaqtida diagnostika qilishdir. Tuproqdagi oziq elementlar miqdori yuqori bo'lishi o'z-o'zidan o'simlikning ularni yetarli darajada o'zlashtirayotganini anglatmaydi: o'zlashtirish jarayoni ildiz tizimining fiziologik holatiga, oziq elementlarning ta'sir muddatiga va o'simlikning ichki fiziologik regulyatsiyasiga bog'liq. Shu sababli, faqat tuproq tahlili natijalariga tayanib o'g'itlash me'yorlarini belgilash agronomik xato natijalarga olib kelishi mumkin – bunday xatolar ham ortiqcha xarajatlarga, ham atrof-muhitga (masalan, nitratlarning yer osti suvlariga yuvilishi) salbiy ta'sirga sabab bo'ladi. Zamonaviy diagnostika metodlari – barg tahlili, tuproq eritmasidagi ionlarning tezkor aniqlanishi va laboratoriya asbob-uskunalari (ICP-OES, avtomatlashtirilgan Kjeldahl tizimlari) – bu muammoni hal etishning ilmiy-amaliy vositasi hisoblanadi, biroq O'zbekiston agrar amaliyotida bunday zamonaviy metodlarning joriy etilishi hali cheklangan darajada qolmoqda.
References
1. Anderson, J. P. E., & Domsch, K. H. (1978). A physiological method for the quantitative measurement of microbial biomass in soils. Soil Biology and Biochemistry, 10(3), 215–221.
2. Schumann, G. E., Stanley, M. A., & Knudsen, D. (1973). Automated total nitrogen analysis of soil and plant samples. Soil Science Society of America Journal, 37(3), 480–481.
3. U.S. Environmental Protection Agency. (1996). Method 3052: Microwave assisted acid digestion of siliceous and organically based matrices.
4. Sparling, G. P. (1992). Ratio of microbial biomass carbon to soil organic carbon as a sensitive indicator of changes in soil organic matter. Australian Journal of Soil Research, 30(2), 195–207.