CUBN GENIDAGI O‘ZGARISHLARNING ICHAKDA VITAMIN B12 SO‘RILISHI VA BUYRAKDA OQSIL REABSORBSIYASIGA TA’SIRI

Authors

  • Alimova Farangiz Shuxrat qizi, Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Tibbiy pedagogika va davolash fakulteti 302-DI guruh talabasi

Keywords:

CUBN geni, cubilin, vitamin B12, kobalamin, intrinsic factor, ileum, buyrak, proksimal kanalcha, oqsil reabsorbsiyasi, proteinuriya, Imerslund–Gräsbeck sindromi.

Abstract

CUBN geni tomonidan kodlanadigan cubilin oqsili organizmda vitamin B12 so‘rilishi va buyraklarda filtrlangan oqsillarning qayta so‘rilishida muhim ahamiyatga ega. Cubilin ingichka ichakning terminal ileum qismida intrinsic factor bilan birikkan vitamin B12 kompleksini enterotsitlarga olib kirishda, buyrak proksimal kanalchalarida esa albumin va boshqa oqsillarni reabsorbsiyasida ishtirok etadi. CUBN genidagi funksional o‘zgarishlar ushbu jarayonlarning buzilishiga olib kelib, vitamin B12 yetishmovchiligi, megaloblastik anemiya hamda proteinuriya kabi holatlarning rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin. Mazkur maqolada CUBN genining molekulyar xususiyatlari, cubilin oqsilining ichak va buyrakdagi biologik funksiyalari hamda genetik o‘zgarishlarning klinik oqibatlari tahlil qilindi. Adabiyotlar tahlili CUBN genidagi patogen variantlar ichakda vitamin B12 ning so‘rilishini kamaytirishi, buyrakda esa oqsillar reabsorbsiyasining buzilishi natijasida proteinuriyaga olib kelishi mumkinligini ko‘rsatdi. CUBN genidagi ayrim variantlarda esa buyrakdagi oqsil reabsorbsiyasi buzilgan holda vitamin B12 so‘rilishi nisbatan saqlanib qolishi mumkin. Bu holat CUBN genining turli to‘qimalardagi funksional xususiyatlari va genetik variantlarning joylashuvi klinik fenotipni shakllantirishda muhim ekanligini ko‘rsatadi.

References

1.Kozyraki R, Verroust PJ. Cubilin, the intrinsic factor-vitamin B12 receptor. Vitamins and Hormones. 2022;119:65–119.

2.Nielsen R, Christensen EI, Birn H. Megalin and cubilin in proximal tubule protein reabsorption: from experimental models to human disease. Kidney International. 2016;89(1):58–67.

3.Christensen EI, Nielsen R, Birn H. From bowel to kidneys: the role of cubilin in physiology and disease. Nephrology Dialysis Transplantation. 2013;28(2):274–281.

4.Kozyraki R, Cases O. Vitamin B12 absorption: mammalian physiology and acquired and inherited disorders. Biochimie. 2013;95(5):1007–1015.

5.Fyfe JC, Madsen M, Højrup P, et al. The functional architecture of cubilin and its role in vitamin B12 absorption. Current Molecular Medicine. 2018.

6.Amsellem S, Gburek J, Hamard G, et al. Cubilin is essential for albumin reabsorption in the renal proximal tubule. Journal of the American Society of Nephrology. 2010.

7.Birn H, Verroust PJ, Simonsen O, et al. Cubilin-mediated endocytosis of albumin in the renal proximal tubule. Journal of the American Society of Nephrology.

8.Christensen EI, Birn H. Megalin and cubilin: multifunctional endocytic receptors. Nature Reviews Molecular Cell Biology.

9.Moestrup SK, Verroust PJ. Megalin- and cubilin-mediated endocytosis of protein-bound vitamins, lipids, and hormones. Seminars in Cell & Developmental Biology.

10.Verroust PJ, Kozyraki R. Cubilin: a multifunctional endocytic receptor. Nature Reviews Molecular Cell Biology.

11.Gräsbeck R. Imerslund-Gräsbeck syndrome: selective vitamin B12 malabsorption and proteinuria. Acta Haematologica.

12.Imerslund O. Idiopathic chronic megaloblastic anemia in children. Acta Paediatrica.

13.Birn H, Christensen EI. Renal albumin absorption and proteinuria. Kidney International.

14.Nielsen R, Christensen EI. Proteinuria and proximal tubule dysfunction: molecular mechanisms of protein reabsorption. Kidney International.

15.Moestrup SK, Cui S, Vorum H, et al. Evidence that epithelial glycoprotein receptor cubilin is a multiligand receptor. Journal of Biological Chemistry.

16.Quadros EV. Advances in the understanding of cobalamin assimilation and metabolism. British Journal of Haematology.

17.Seetharam B, Li N. Transcobalamin II and vitamin B12 absorption. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine.

18.Green R, Allen LH, Bjørke-Monsen AL, et al. Vitamin B12 deficiency. Nature Reviews Disease Primers.

19.Clinical and Genetic Insights Into Isolated Proteinuria With CUBN Variants. Kidney International Reports. 2026.

20.Megalin and cubilin in proximal tubule endocytosis and protein homeostasis. Kidney International.

Downloads

Published

2026-09-22

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.