O‘SMIRLIK DAVRIDA TANQIDNI QABUL QILISH XUSUSIYATLARINING O‘Z-O‘ZINI BAHOLASHGA TA’SIRI

Authors

  • Zaripova Fazilat Samandar qizi Yangiyo'l shahar 2-maktab amaliyotchi psixologi

Keywords:

o‘smirlik, tanqid, o‘z-o‘zini baholash, o‘zini anglash, tengdoshlar, ijtimoiy baho, emotsional reaksiya, shaxs rivojlanishi, o‘ziga munosabat, psixologik rivojlanish.

Abstract

Mazkur tezisda o‘smirlik davrida shaxsning tashqi baho va tanqidni qabul qilishi bilan o‘z-o‘zini baholash o‘rtasidagi psixologik bog‘liqlik tahlil qilinadi. O‘smirlik davri shaxsning o‘zini anglashi, ijtimoiy munosabatlari va o‘z imkoniyatlariga munosabatining shakllanishida muhim rivojlanish bosqichi hisoblanadi. Tadqiqotlarda o‘z-o‘zini baholash shaxsning ijtimoiy tajribasi, yaqinlar va tengdoshlar munosabati hamda o‘z faoliyatini baholashi bilan bog‘liq ekanligi ko‘rsatilgan. Rosenbergning o‘smirlar o‘z-o‘zini anglashiga bag‘ishlangan tadqiqotlari ham ijtimoiy muhit va shaxsning o‘ziga bergan bahosi o‘rtasidagi aloqani ko‘rsatadi [1]. Zamonaviy longitudinal meta-tahlillar o‘z-o‘zini baholash rivojlanish davomida bir xil bo‘lmasligini, ayniqsa bolalik va o‘smirlikdan kattalikka o‘tishda uning dinamik xususiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi [2]. Tezisda tanqidning konstruktiv va destruktiv shakllari, tanqidga emotsional javob, tengdoshlarning fikri hamda ota-ona va pedagoglar bahosining o‘smirning o‘z-o‘zini baholashiga ta’siri ilmiy adabiyotlar asosida yoritiladi.

References

1.Rosenberg, M. Society and the Adolescent Self-Image. Princeton: Princeton University Press, 1965. — 326 b.; foydalanilgan sahifalar: 3–15, 16–38, 147–188.

2.Orth, U., Robins, R. W. “The Development of Self-Esteem.” Current Directions in Psychological Science, 2014, Vol. 23, No. 5. — foydalanilgan sahifalar: 381–387.

3.Popat, A., Tarrant, C. “Exploring adolescents’ perspectives on social media and mental health and well-being: A qualitative literature review.” Journal of Health Psychology, 2023. — foydalanilgan bo‘lim: social media, peer feedback and self-esteem.

4.Orth, U., Erol, R. Y., Luciano, E. C. “Development of Self-Esteem from Age 4 to 94 Years: A Meta-Analysis of Longitudinal Studies.” Psychological Bulletin, 2018, Vol. 144, No. 10. — foydalanilgan sahifalar: 1045–1075.

5.Harter, S. The Construction of the Self: Developmental and Sociocultural Foundations. New York: Guilford Press, 2012. — foydalanilgan sahifalar: 1–25, 145–180.

6.Harter, S. The Perceived Competence Scale for Children. Child Development, 1982. — foydalanilgan sahifalar: 87–97.

7.Cooley, C. H. Human Nature and the Social Order. New York: Charles Scribner’s Sons, 1902. — foydalanilgan sahifalar: 183–184.

8.Mead, G. H. Mind, Self, and Society. Chicago: University of Chicago Press, 1934. — foydalanilgan sahifalar: 135–164.

9.Bandura, A. Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1986. — foydalanilgan sahifalar: 390–453.

10.Baumeister, R. F., Campbell, J. D., Krueger, J. I., Vohs, K. D. “Exploding the Self-Esteem Myth.” Scientific American, 2005, Vol. 292, No. 1. — foydalanilgan sahifalar: 84–91.

11.Leary, M. R., Baumeister, R. F. “The Nature and Function of Self-Esteem: Sociometer Theory.” In: Zanna, M. P. (Ed.), Advances in Experimental Social Psychology, Vol. 32. San Diego: Academic Press, 2000. — foydalanilgan sahifalar: 1–62.

12.Morris, R. Society and the Adolescent Self-Image. Princeton University Press, 2015, Princeton Legacy Library nashri. — foydalanilgan sahifalar: 3–35, 128–167, 243–268.

13.American Psychological Association. Publication Manual of the American Psychological Association. 7th ed. Washington, DC: American Psychological Association, 2020. — foydalanilgan bo‘limlar: 9–10, 281–302.

Downloads

Published

2026-09-15

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.