QANDLI DIABET 2-TUR BEMORLARDA MULTIFOKAL ATEROSKLEROZ: YAGONA MARKAZLI TADQIQOT
Abstract
Qandli diabet 2-turi (QD2) aterosklerozning tizimli tezlashtiruvchisi bo'lib, diffuz, multifokal tarqalishiga sabab bo'ladi va katta noxush yurak-qon tomir hamda serebrovaskulyar hodisalar xavfini oshiradi. QD2da patogenez ko‘p omilli bo‘lib, surunkali giperglikemiya natijasida advanced glycation end products (AGEs) to‘planishi, oksidlovchi stress, endotelial disfunksiya va past darajali yallig‘lanish rivojlanadi. Insulin rezistentligi vazodilatatsiyani buzadi va trombogenezni kuchaytiradi, dislipidemiya esa aterogen lipoproteinlar orqali blyashkalar o‘sishini tezlashtiradi. Bu jarayonlar “endokrin-metabolik fenotip” shakllanishiga olib keladi, u blyashkalar beqarorligi va yuqori asoratlar xavfi bilan tavsiflanadi. QD2 da multifokal aterosklerozning klinik jarayoni va boshqaruvi bo'yicha yagona markazli registrlardan olingan dalillar cheklangan.