KREATIV FIKRLASH KOMPETENTLIGINING TARKIBIY QISMLARI ANIQLASHTIRILADI

Authors

  • Nurmatov Sardor Sidikovich Qo‘qon universiteti raqamli texnologiyalar va matematika fafedrasi katta o‘qituvchisi

Keywords:

kreativ fikrlash, kompetentlik, divergent tafakkur, metakognitiv yondashuv, muammoli vaziyat, ijodiy salohiyat, pedagogik diagnostika.

Abstract

Maqolada kreativ fikrlash kompetentligining mazmuni, tuzilishi va uni baholashga xizmat qiluvchi tarkibiy qismlar nazariy jihatdan aniqlashtiriladi. Bugungi ta'lim jarayonida talabadan faqat tayyor bilimni o'zlashtirish emas, balki muammoni ko'ra bilish, yangi g'oya ishlab chiqish, mavjud bilimlarni noodatiy vaziyatlarda qo'llash, o'z fikrlash jarayonini nazorat qilish va natijani amaliy mahsulotga aylantirish talab etiladi. Shu sababli kreativ fikrlash kompetentligini birgina ijodkorlik qobiliyati sifatida emas, balki kognitiv, divergent, muammoli-izlanish, metakognitiv, motivatsion-qadriyatli, kommunikativ-hamkorlik va amaliy-produktiv komponentlar birligida talqin qilish maqsadga muvofiqdir. Tadqiqotda ilmiy-pedagogik adabiyotlar tahlili, tushunchalarni taqqoslash, komponentli modellashtirish va umumlashtirish usullaridan foydalanildi. Natijada kreativ fikrlash kompetentligining tarkibiy qismlari, ularning pedagogik ko'rsatkichlari va rivojlantirish yo'nalishlari tizimlashtirildi. Maqola oliy ta'limda kreativ fikrlashni rivojlantirish metodikasini takomillashtirish, baholash mezonlarini ishlab chiqish hamda talabalarning ijodiy salohiyatini aniqlashda nazariy-amaliy asos bo'lib xizmat qiladi.

References

1.Abdullayeva, Sh. A. (2017). Pedagogik diagnostika va korreksiya. Toshkent: Fan va texnologiya.

2.Azizxo'jayeva, N. N. (2006). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: TDPU.

3.G'oziyev, E. G. (2010). Umumiy psixologiya. Toshkent: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti.

4.Muslimov, N. A., Usmonboyeva, M. H., Sayfurov, D. M., & To'rayev, A. B. (2015). Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari. Toshkent: Sano-standart.

5.Tolipov, O'. Q., & Usmonboyeva, M. (2006). Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. Toshkent: Fan.

6.Yo'ldoshev, J. G., & Usmonov, S. A. (2004). Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O'qituvchi.

7.To'raqulov, E. X. (2011). Pedagogik tadqiqotlarda axborot tizimlari va texnologiyalari. Toshkent: Fan.

8.Zimnyaya, I. A. (2004). Klyuchevye kompetentnosti kak rezultativno-tselevaya osnova kompetentnostnogo podkhoda v obrazovanii. Moskva: Issledovatelskiy tsentr problem kachestva podgotovki spetsialistov.

9.Amabile, T. M. (1996). Creativity in context. Boulder, CO: Westview Press.

10.Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. New York: Longman.

11.Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2014). Classroom contexts for creativity. High Ability Studies, 25(1), 53-69.

12.Craft, A. (2005). Creativity in schools: Tensions and dilemmas. London: Routledge.

13.Cropley, A. J. (2001). Creativity in education and learning: A guide for teachers and educators. London: Kogan Page.

14.Dewey, J. (1933). How we think. Boston: D. C. Heath.

15.Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.

16.Guilford, J. P. (1950). Creativity. American Psychologist, 5(9), 444-454.

17.OECD. (2019). PISA 2021 creative thinking framework. Paris: OECD Publishing.

18.Runco, M. A. (2014). Creativity: Theories and themes: Research, development, and practice. San Diego: Academic Press.

19.Sternberg, R. J. (2006). The nature of creativity. Creativity Research Journal, 18(1), 87-98.

Downloads

Published

2026-06-07

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.