QO‘L-OYOQ YUMSHOQ TO‘QIMALARINING YIRINGLI JAROHATLARIDA FIZIK-KIMYOVIY USULLAR VA UZOQ MUDDATLI LAVAJ QO‘LLANGAN KOMPLEKS DAVOLASH SAMARADORLIGINI BAHOLASH.
Keywords:
Ushbu tadqiqotning maqsadi qo‘l-oyoq yumshoq to‘qimalarining yiringli jarohatlari bo‘lgan bemorlarni takomillashtirilgan fizik-kimyoviy usul va jarohatlarni uzoq muddatli yuvish orqali davolash natijalarini yaxshilashdan iborat.Abstract
Qo‘l-oyoq yumshoq to‘qimalarining yiringli-nekrotik shikastlanishlarini davolash zamonaviy jarrohlikning eng murakkab va ijtimoiy ahamiyatga ega muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda. Asoratlarning yuqori chastotasi, statsionar davolanishning uzoq muddatlari va bemorlarning nogironlik xavfi jarohat jarayoniga faol ta’sir ko‘rsatish usullarini doimiy ravishda izlash va takomillashtirishni taqozo etadi. Yiringli yaralarni davolashning an’anaviy usullari, ayniqsa infeksiyaning og‘ir shakllarida, patogen flora ustidan har doim ham yetarli nazoratni ta’minlay olmaydi. Fizik usullarni (masalan, ultratovushli kavitatsiya yoki vakuum-terapiya) va kimyoviy omillarni (antiseptiklar, fermentlar) uzoq muddatli yuvish bilan birgalikda qo‘llash jarohatga kompleks ta’sir ko‘rsatish imkonini beradi: nafaqat yiringni olib tashlash, balki tozalash va bitish jarayonlarini faol rag‘batlantirish imkonini ham beradi. Usulning afzalliklari: Faol tozalash, jarohatni doimiy yuvish (lavaj) ekssudat va toksinlar to‘planishining oldini oladi. Chuqur tuzilmalarga ta’sir qilish, fizik-kimyoviy omillar to‘qimalarga standart bog‘lamlarga qaraganda chuqurroq kirib boradi. Muddatni qisqartirish, mikrotsirkulyatsiyani yaxshilash va tez dekontaminatsiya qilish bemorning shifoxonada qolish vaqtini qisqartiradi.
References
1.Borodina M. A., Naser N. R., Batirshin I. M., Sklizkov D. S., Ryazanova Ye. P., Kojevnikova V. B. Jarohat jarayoni dinamikasini baholashning obyektiv usullari // N. I. Pirogov nomidagi Milliy tibbiy-jarrohlik markazi xabarnomasi. 2021. 16-jild, 2-son. 61-65-betlar.
2.Butirskiy A. G., Butirskaya I. B. Surunkali yaralarni davolashning zamonaviy paradigmasi // Tavricheskiy mediko-biologicheskiy vestnik. – 2023. – T. 26. – No. 4. – B. 57-73.
3.Dementyev D. I., Konnova S. S., Mitrofanova N. N. Ochiq yaralarning yiringli-septik infeksiyalari etiologiyasi va kompleks davolash masalasiga doir //Penza davlat universiteti xabarnomasi. – 2025. – No. 4 (52). – B. 49-54.
4.Esjanova K. K. Surunkali yiringli sternomediastinitni ultrabinafsha va lazer nurlanishi asosidagi fiziomuolajalar bilan davolash // Meditsina i ekologiya. – 2026. – No. 4. – B. 211-221.
5.Qayarliyev A. R. va boshqalar. Yiringli yaralarni davolashda fotodinamik terapiyaning qo‘llanilishi (adabiyotlar sharhi) //Politravma. – 2025. – No. 3. – B. 109-116.
6.Muromseva Ye. V. va boshqalar. Jarohat jarayonining fazasiga qarab jarohatlarni davolash //Oliy o‘quv yurtlari xabarlari. Volga bo‘yi mintaqasi. Tibbiyot fanlari. – 2022. – No. 3 (63). – B. 93-109.
7.Privolnev V. V., Karakulina Ye. V. Yaralar va yara infeksiyasini mahalliy davolashning asosiy tamoyillari // Klinik mikrobiologiya va antimikrob kimyoterapiya. – 2011. – T. 13. – No. 3. – B. 214-222.
8.Fominix Ye. M., Zubritskiy V. F. Operatsiyalarning yiringli-septik asoratlari profilaktikasiga yangi kompleks yondashuvlar //Gospital meditsina fan va amaliyot. – 2023. – B. 37.
9.Yakushkina A. S. va boshqalar. Jarohatda reparativ jarayonni baholashning zamonaviy patogenetik asoslangan usullari (adabiyotlar sharhi) // Oliy o‘quv yurtlari xabarlari. Volga bo‘yi mintaqasi. Tibbiyot fanlari. – 2024. – No. 1 (69). – B. 213-233.